5.1.1. مراحل نصب¶

برای نسخه های فعلی پایتون (به جز موارد دارای وضعیت security)، تیم انتشار یک بسته ی نصبی Python for macOS برای هر نسخه ی جدید تولید می کند. فهرستی از نصب کننده های موجود در صفحه ی دانلودهای macOS ارائه شده است. توصیه می کنیم در صورت امکان از جدیدترین نسخه ی پشتیبانی شده ی پایتون استفاده کنید. نصب کننده های فعلی یک ساخت دوتایی universal2 از پایتون را ارائه می دهند که به صورت بومی روی تمام مک ها (Apple Silicon و اینتل) که توسط طیف وسیعی از نسخه های macOS پشتیبانی می شوند، اجرا می شود؛ که در حال حاضر معمولاً از macOS 10.15 Catalina به بعد است.

پرونده ی دانلودشده یک پرونده ی بسته ی نصب کننده ی استاندارد macOS (.pkg) است. اطلاعات یکپارچگی پرونده (مانند جمع‌آزما، اندازه و امضای Sigstore) برای هر پرونده در صفحه ی دانلود نسخه گنجانده شده است. بسته های نصب کننده و محتویات آن ها با گواهی های شناسه ی توسعه دهنده ی اپل Python Software Foundation امضا و محضری (notarized) شده اند تا با الزامات گیت کیپر macOS مطابقت داشته باشند.

برای یک نصب پیش فرض، روی پرونده ی بسته ی نصب کننده ی دانلودشده دو بار کلیک کنید. این کار باید برنامه ی نصب کننده ی استاندارد macOS را اجرا کرده و اولین مرحله از چندین مرحله ی نصب را نمایش دهد.

با کلیک روی دکمه‌ی Continue، Read Me این نصب‌کننده نمایش داده می‌شود. Read Me در کنار سایر اطلاعات مهم، شرح می‌دهد که کدام نسخه‌ی پایتون قرار است نصب شود و روی کدام نسخه‌های macOS پشتیبانی می‌شود. ممکن است برای خواندن کل پرونده، لازم باشد آن را اسکرول کنید. به‌طور پیش‌فرض، این Read Me همچنین در /Applications/Python 3.15/ نصب خواهد شد و هر زمان که بخواهید قابل مطالعه خواهد بود.

با کلیک روی Continue، مجوز پایتون و سایر نرم‌افزارهای همراه نمایش داده می‌شود. سپس پیش از ادامه به گام بعدی، باید برای موافقت با شرایط مجوز روی Agree کلیک کنید. این پرونده مجوز نیز نصب خواهد شد و بعداً برای مطالعه در دسترس خواهد بود.

پس از پذیرفته شدن شرایط مجوز، گام بعدی نمایش Installation Type است. برای بیشتر کاربردها، مجموعه استاندارد عملیات‌های نصب مناسب است.

با فشردن دکمه ی Customize، می توانید اجزای خاصی از بسته ی نصب کننده را انتخاب کرده یا از نصب خارج کنید. روی نام هر بسته کلیک کنید تا توضیحات مربوط به آنچه نصب می کند را ببینید. برای جزئیات ویژگی اختیاری نخ‌آزاد (free-threaded) که به صورت پیش فرض نصب می شود، به نصب نسخه‌های باینری نخ‌آزاد مراجعه کنید.

در هر دو حالت، کلیک روی Install فرایند نصب را با درخواست مجوز برای نصب نرم‌افزار جدید آغاز می‌کند. نام کاربری macOS با امتیاز Administrator لازم است، زیرا پایتون نصب‌شده برای همه‌ی کاربران مک در دسترس خواهد بود.

پس از اتمام نصب، پنجره‌ی Summary نمایش داده می‌شود.

برای تکمیل نصب، روی نماد یا پرونده‌ی Install Certificates.command در پنجره‌ی /Applications/Python 3.15/ دوبار کلیک کنید.

این کار یک پنجره‌ی پوسته‌ی موقت Terminal باز می‌کند که با استفاده از پایتون جدید، گواهی‌های ریشه‌ی SSL را برای استفاده‌ی خود دانلود و نصب می‌کند.

اگر عبارات Successfully installed certifi و update complete در پنجره ی پایانه ظاهر شدند، نصب کامل شده است. این پنجره ی پایانه و پنجره ی نصب کننده را ببندید.

نصب پیش‌فرض شامل موارد زیر خواهد بود:

• پوشه‌ی Python 3.15 در پوشه‌ی Applications شما. در این پوشه IDLE را می‌یابید؛ محیط توسعه‌ای که بخش استانداردی از توزیع‌های رسمی پایتون است؛ و Python Launcher را که دابل‌کلیک کردن اسکریپت‌های پایتون از Finder مک‌اواس را مدیریت می‌کند.

• یک چارچوب /Library/Frameworks/Python.framework که شامل پرونده اجرایی پایتون و کتابخانه‌ها است. نصب‌کننده این مکان را به مسیر پوسته‌ی شما اضافه می‌کند. برای لغو نصب پایتون، می‌توانید این سه مورد را حذف کنید. پیوندهای نمادین به پرونده اجرایی پایتون در /usr/local/bin/ قرار می‌گیرند.

5.1.2. نحوه اجرای یک اسکریپت پایتون¶

دو راه برای فراخوانی مفسر پایتون وجود دارد. اگر با استفاده از پوسته‌ی یونیکس در پنجره‌ی پایانه آشنا هستید، می‌توانید python3.15 یا python3 را فراخوانی کنید که به‌اختیار می‌توانند با یک یا چند گزینه‌ی خط فرمان همراه شوند (در خط فرمان و محیط شرح داده شده‌اند). آموزش پایتون نیز بخش مفیدی درباره‌ی استفاده‌ی تعاملی از پایتون در پوسته دارد.

همچنین می‌توانید مفسر را از طریق یک محیط توسعه یکپارچه فراخوانی کنید. IDLE --- ویرایشگر و پوسته پایتون یک ویرایشگر و محیط مفسر پایه است که همراه با توزیع استاندارد پایتون ارائه می‌شود. IDLE شامل منوی راهنما (Help) است که به شما امکان می‌دهد به مستندات پایتون دسترسی داشته باشید. اگر کاملاً تازه‌کار در پایتون هستید، می‌توانید مقدمه‌ی آموزشی را در آن سند بخوانید.

ویرایشگر‌ها و IDE‌های بسیاری دیگر در دسترس هستند؛ برای اطلاعات بیشتر به ویرایشگرها و محیط‌های توسعه یکپارچه مراجعه کنید.

برای اجرای یک پرونده اسکریپت پایتون از پنجره پایانه، می‌توانید مفسر را با نام پرونده اسکریپت فراخوانی کنید:

python3.15 myscript.py

برای اجرای اسکریپت خودتان از Finder، می‌توانید یکی از این دو کار را انجام دهید:

• آن را به Python Launcher بکشید.

• از طریق پنجره اطلاعات Finder، Python Launcher را به‌عنوان برنامه پیش‌فرض برای باز کردن اسکریپت خود (یا هر اسکریپت .py) انتخاب کنید و روی آن دوبار کلیک کنید. Python Launcher تنظیمات گوناگونی برای کنترل نحوه راه‌اندازی اسکریپت شما دارد. کشیدن همراه با نگه‌داشتن کلید Option به شما امکان می‌دهد این تنظیمات را برای یک اجرا تغییر دهید، یا از منوی Preferences آن برای اعمال تغییرات به‌صورت سراسری استفاده کنید.

آگاه باشید که اجرای مستقیم اسکریپت از Finder در macOS ممکن است نتایجی متفاوت نسبت به اجرای آن از طریق یک پنجره پایانه به دست دهد، زیرا اسکریپت در محیط معمول پوسته، از جمله هر تنظیمی از متغیرهای محیطی در پروفایل‌های پوسته، اجرا نخواهد شد. و همانند هر اسکریپت یا برنامه دیگری، از چیزی که می‌خواهید اجرا کنید مطمئن باشید.

5.5.1. نصب نسخه‌های باینری نخ‌آزاد¶

بسته‌ی نصبی Python for macOS در سایت python.org به‌طور پیش‌فرض، ساخت (build) اضافه‌ای از پایتون 3.15 را نصب می‌کند که از نخ‌بندی آزاد (اجرا با غیرفعال بودن قفل مفسر سراسری) پشتیبانی می‌کند. برای اطلاع از آخرین اطلاعات به‌روزرسانی‌شده، صفحه‌ی انتشار را در python.org بررسی کنید.

حالت نخ‌آزاد کار می‌کند و همچنان در حال بهبود است، اما در بارهای کاری تک‌نخه‌ای در مقایسه با ساخت معمولی، مقداری سربار اضافی وجود دارد. علاوه بر این، بسته‌های شخص ثالث، به‌ویژه آنهایی که دارای یک ماژول توسعه‌ای هستند، ممکن است برای استفاده در یک ساخت نخ‌آزاد آماده نباشند و GIL را دوباره فعال کنند. از پایتون ۳.۱۵ به بعد، پشتیبانی از نخ‌بندی آزاد به‌طور پیش‌فرض نصب می‌شود. این قابلیت به شکل یک گزینه‌ی نصبی مجزا بسته‌بندی شده است که می‌توان آن را با کلیک کردن روی دکمه‌ی Customize در مرحله‌ی Installation Type برنامه‌ی نصب (همان‌طور که در بالا توضیح داده شد) لغو انتخاب کرد.

اگر کادر کنار نام بسته‌ی Free-threaded Python علامت زده شده باشد (همان‌طور که به‌طور پیش‌فرض است)، یک PythonT.framework جداگانه نیز در کنار Python.framework معمولی در /Library/Frameworks نصب خواهد شد. این پیکربندی به یک ساخت پایتون 3.15 نخ‌آزاد اجازه می‌دهد تا هنگام نصب یا آزمایش، با حداقل خطر در کنار یک ساخت سنتی پایتون 3.15 (فقط دارای GIL) روی سیستم شما همزیستی داشته باشد. این ساختار نصب ممکن است در نسخه‌های آینده تغییر کند.

هشدارها و محدودیت‌های شناخته‌شده:

• بسته‌ی UNIX command-line tools که به‌طور پیش‌فرض انتخاب شده است، پیوندهایی را در /usr/local/bin برای python3.15t (مفسر نخ‌آزاد) و python3.15t-config (یک ابزار پیکربندی که ممکن است برای سازندگان بسته مفید باشد) نصب خواهد کرد. از آنجا که /usr/local/bin معمولاً در PATH پوسته‌ی شما گنجانده می‌شود، در بیشتر موارد نباید نیازی به ایجاد تغییر در متغیر محیطی PATH خود برای استفاده از python3.15t داشته باشید.

• برای این نسخه، بسته‌ی به‌روزرسان پروفایل پوسته (Shell profile updater) و Update Shell Profile.command در /Applications/Python 3.15/ از بسته‌ی نخ‌آزاد پشتیبانی نمی‌کنند.

• ساخت‌ نخ‌آزاد و ساخت‌ سنتی مسیرهای جست‌وجوی جداگانه و پوشه‌های site-packages جداگانه دارند؛ بنابراین، به‌طور پیش‌فرض، اگر به بسته‌ای نیاز دارید که در هر دو ساخت‌ در دسترس باشد، ممکن است لازم باشد در هر دو نصب شود. بسته‌ی نخ‌آزاد یک نمونه‌ی جداگانه از pip را برای استفاده همراه با python3.15t نصب می‌کند.

  • برای نصب یک بسته با استفاده از pip بدون venv:

    python3.15t -m pip install <package_name>

• هنگام کار با چندین محیط پایتون، معمولاً ایمن‌ترین و ساده‌ترین کار این است که محیط‌های مجازی ایجاد کنید و از آن‌ها استفاده کنید. این کار می‌تواند از تداخل‌های احتمالی در نام فرمان‌ها و سردرگمی درباره‌ی اینکه کدام پایتون در حال استفاده است جلوگیری کند:

  python3.15t -m venv <venv_name>

  سپس activate.

• برای اجرای نسخه‌ی نخ‌آزاد IDLE:

  python3.15t -m idlelib

• مفسرهای هر دو ساخت‌ به همان متغیرهای محیطی PYTHON پاسخ می‌دهند که ممکن است نتایج غیرمنتظره‌ای در پی داشته باشد، برای مثال، اگر PYTHONPATH را در یک پروفایل پوسته تنظیم کرده باشید. در صورت نیاز، گزینه‌های خط فرمان مانند -E برای نادیده گرفتن این متغیرهای محیطی وجود دارند.

• ساخت‌ نخ‌آزاد به کتابخانه‌های اشتراکی شخص ثالث، مانند OpenSSL و Tk، که در چارچوب سنتی نصب شده‌اند پیوند می‌شود. این بدان معناست که هر دو ساخت‌ همچنین یک مجموعه واحد از گواهی‌های اعتمادی را که توسط اسکریپت Install Certificates.command نصب شده‌اند به اشتراک می‌گذارند؛ بنابراین تنها لازم است یک بار اجرا شود.

• اگر نمی‌توانید مطمئن باشید که پیوند موجود در /usr/local/bin به python3.15t نخ‌آزاد python.org اشاره می‌کند (برای مثال، اگر بخواهید نسخه‌ی خودتان را در آنجا نصب کنید یا توزیع دیگری این کار را انجام داده باشد)، می‌توانید به‌طور صریح متغیر محیطی PATH پوسته‌ی خود را طوری تنظیم کنید که پوشه‌ی bin چارچوب PythonT را در بر بگیرد:

  export PATH="/Library/Frameworks/PythonT.framework/Versions/3.15/bin":"$PATH"

  نصب چارچوب به روش سنتی به‌طور پیش‌فرض کاری مشابه انجام می‌دهد، به‌جز Python.framework. آگاه باشید که اگر نام‌های تکراری مانند python3.15 در هر دو وجود داشته باشند، داشتن هر دو پوشه‌ی bin چارچوب در PATH می‌تواند باعث سردرگمی شود؛ اینکه کدام‌یک در واقع استفاده می‌شود، به ترتیبی که در PATH ظاهر می‌شوند بستگی دارد. دستورهای which python3.x یا which python3.xt می‌توانند نشان دهند که کدام مسیر در حال استفاده است. استفاده از محیط‌های مجازی می‌تواند به پرهیز از چنین ابهام‌هایی کمک کند. گزینه‌ی دیگر ممکن است ایجاد یک alias در پوسته برای مفسر دلخواه باشد، مانند:

  alias py3.15="/Library/Frameworks/Python.framework/Versions/3.15/bin/python3.15"
  alias py3.15t="/Library/Frameworks/PythonT.framework/Versions/3.15/bin/python3.15t"

5.5.2. نصب با استفاده از خط فرمان¶

اگر می‌خواهید برای نصب بسته‌ی نصبی python.org از خودکارسازی استفاده کنید (به‌جای استفاده از برنامه‌ی گرافیکی آشنای macOS Installer)، ابزار خط فرمان macOS یعنی installer به شما اجازه می‌دهد گزینه‌های غیرپیش‌فرض را نیز انتخاب کنید. اگر با installer آشنا نیستید، ممکن است تا حدی مبهم باشد (برای اطلاعات بیشتر به man installer مراجعه کنید). به عنوان یک نمونه، قطعه‌کد پوسته‌ی زیر یکی از راه‌های انجام این کار را نشان می‌دهد که در آن از انتشار 3.15.0b2 استفاده شده و گزینه‌ی مفسر نخ‌آزاد لغو انتخاب شده است:

RELEASE="python-\ |version|\ 0b2-macos11.pkg"

# download installer pkg
curl -O \https://www.python.org/ftp/python/\ |version|\ .0/${RELEASE}

# create installer choicechanges to customize the install:
#    disable the PythonTFramework-\ |version|\  package
#    while accepting the other defaults (install all other packages)
cat > ./choicechanges.plist <<EOF
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE plist PUBLIC "-//Apple//DTD PLIST 1.0//EN" "\http://www.apple.com/DTDs/PropertyList-1.0.dtd">
<plist version="1.0">
<array>
        <dict>
                <key>attributeSetting</key>
                <integer>0</integer>
                <key>choiceAttribute</key>
                <string>selected</string>
                <key>choiceIdentifier</key>
                <string>org.python.Python.PythonTFramework-\ |version|\ </string>
        </dict>
</array>
</plist>
EOF

sudo installer -pkg ./${RELEASE} -applyChoiceChangesXML ./choicechanges.plist -target /

پس از یک نصب پیش‌فرض، می‌توانید با دستوری شبیه به زیر آزمایش کنید که هر دو ساخت موجود هستند:

$ # test that the free-threaded interpreter was installed if the Unix Command Tools package was enabled
$ /usr/local/bin/python3.15t -VV
Python 3.15.0b2 free-threading build (v3.15.0b2:3a83b172af, Jun  5 2024, 12:57:31) [Clang 15.0.0 (clang-1500.3.9.4)]
$ #    and the traditional interpreter
$ /usr/local/bin/python3.15 -VV
Python 3.15.0b2 (v3.15.0b2:3a83b172af, Jun  5 2024, 12:50:24) [Clang 15.0.0 (clang-1500.3.9.4)]
$ # test that they are also available without the prefix if /usr/local/bin is on $PATH
$ python3.15t -VV
Python 3.15.0b2 free-threading build (v3.15.0b2:3a83b172af, Jun  5 2024, 12:57:31) [Clang 15.0.0 (clang-1500.3.9.4)]
$ python3.15 -VV
Python 3.15.0b2 (v3.15.0b2:3a83b172af, Jun  5 2024, 12:50:24) [Clang 15.0.0 (clang-1500.3.9.4)]

5.5.3. توزیع برنامه‌های پایتون¶

طیفی از ابزارها برای تبدیل کد پایتون شما به یک برنامه‌ی مستقل و قابل توزیع وجود دارد:

• py2app: ساخت بسته‌های .app macOS از یک پروژه‌ی پایتون را پشتیبانی می‌کند.

• Briefcase: بخشی از پروژه BeeWare؛ ابزار بسته‌بندی چندسکویی که از ایجاد بسته‌های .app در macOS و همچنین مدیریت امضا و تأیید رسمی (notarization) پشتیبانی می‌کند.

• PyInstaller: ابزار بسته‌بندی چندسکویی که یک پرونده یا پوشه‌ی واحد را به‌عنوان یک مصنوع توزیع‌پذیر (distributable artifact) ایجاد می‌کند.

5.5.4. سازگاری با اپ استور¶

اپلیکیشن‌هایی که برای توزیع از طریق macOS App Store ارسال می‌شوند، باید فرایند بررسی اپلیکیشن اپل را با موفقیت پشت سر بگذارند. این فرایند شامل مجموعه‌ای از قواعد اعتبارسنجی خودکار است که بسته اپلیکیشن ارسالی را از نظر وجود کد مشکل‌دار بررسی می‌کنند.

کتابخانه استاندارد پایتون شامل کدهایی است که می‌دانیم این قوانین خودکار را نقض می‌کنند. اگرچه این نقض‌ها ظاهراً مثبت کاذب هستند، نمی‌توان قوانین بررسی اپل را به چالش کشید. بنابراین، برای اینکه یک برنامه از بررسی App Store عبور کند، لازم است که کتابخانه استاندارد پایتون تغییر داده شود.

درخت منبع پایتون شامل یک پرونده وصله است که تمام کدهایی که مشخص است در فرایند بررسی App Store مشکل ایجاد می‌کنند را حذف خواهد کرد. این وصله به‌طور خودکار زمانی اعمال می‌شود که سی‌پایتون با گزینه‌ی --with-app-store-compliance پیکربندی شود.

این وصل معمولاً برای استفاده از سی‌پایتون روی مک لازم نیست؛ و اگر برنامه‌ای را خارج از macOS App Store توزیع می‌کنید نیز لازم نیست. این وصل تنها زمانی لازم است که از macOS App Store به‌عنوان کانال توزیع استفاده کنید.