GeezerVison is showing sah.wikipedia.org — 1908 — Бикипиэдьийэ
Туох буолбута
Тохсунньу
- Тохсунньу 18 — В. К. Арсеньев 1907 сыллааҕы эспэдииссийэтэ — Сихотэ-Алинь иккис эспэдииссийэтэ түмүктэммит.
- Тохсунньу 30 — Кэлин Ииндийэ тулуга суох буолуутун иһин эйэлээхтик турууласпыт Мохандас Карамчанд Ганди Соҕуруу Африкаҕа юриһынан үлэлии сылдьыбыт кэмигэр хаайыыттан эрдэ босхоломмут, ый саҥатыгар суутунан икки ый хаайыыга уурбуттар эбит.
Бэс ыйа
- Бэс ыйын 30 — Тоҥус метеоритын түһүүтэ диэн ааттаммыт билигин да ымпыга-чымпыга биллибэт дьикти түбэлтэ буолбут. Сүдү дэлби тэбии түмүгэр Алын Тунгуска үрэххэ 2150 км² сиргэ 80 мөлүйүөн мас сууллубут.
От ыйа
- От ыйын 1 — SOS алдьархай буолуутун туһунан аан дойду билиммит биллэриитэ буолбут.
- От ыйын 12 — Прагаҕа бастакы Славян сийиэһэ саҕаламмыт.
- От ыйын 13 — Лондоҥҥа IV Олимпиада аһыллыбыт. Аан бастаан дьахталлар кыттыбыттар.
- От ыйын 25 — Дьоппуон хиимигэ Икэда Кикунаэ арыйбыт ас амтанын күүһүрдэр натрий глутаматын атыылыыр сыаллаах Адзиномото хампаанньа тэриллибит.
Ахсынньы
- Ахсынньы 2 — Кытай бүтэһик императора Пу И икки сааһыгар бүрүстүөлгэ олорбут.
Төрөөбүттэр
- Шишлянников Михаил Осипович — Социалистическай Үлэ Геройа, драгер.
- Тохсунньу 9 — Симона де Бовуар — Франция суруйааччыта, бөлүһүөгэ, феминизм идеологиятын төрүттээччитэ.
- Тохсунньу 10 — Роман Поскачин — 1943-1958 сылларга Дьокуускай №2-дээх национальнай орто оскуолатын дириэктэрэ, саха тылын учебниктарын ааптара, РСФСР уонна Саха АССР үтүөлээх учуутала.
- Тохсунньу 14 — Местников Василий Васильевич (1908 - 1958), ССРС норуот артыыһа.
- Тохсунньу 19 — Романов Никон Семенович, саха маҥнайгы учуонайдартан биирдэстэрэ.
- Тохсунньу 22 — Лев Ландау — сэбиэскэй физик, академик, Нобель бириэмийэтин лауреата (1962).
- Тохсунньу 30 — Тарскай Григорий Семенович, тылбаасчыт уонна библиограф.
Саас
- Кулун тутар 2 — Охлопков Федор Матвеевич, Сэбиэскэй Союз Геройа.
- Кулун тутар 3 — Эргис Георгий Иустинович — Саха фольклориһа, лингвист, этнограф, философ; филология наукатын хандьыдаата, Саха АССР наукатын үтүөлээх диэйэтэлэ.
- Кулун тутар 10 — Кривошапкин Герасим Афанасьевич (10.03.1908—1953) — Социалистическай Үлэ Геройа, сылгыһыт.
- Кулун тутар 14 — Виктор Афанасьевич Саввин (14.03.1908—1978) — Саха АССР үтүөлээх артыыһа, Саха АССР народнай артыыһа, РСФСР үтүөлээх артыыһа
- Муус устар 3 — Эргис — Гермогенов Георгий Устинович (03.04.1908—09.06. 1968) — филология билимнэрин кандидата
- Муус устар 28 — Оскар Шиндлер (1974 өлб.), ньиэмэс урбаанньыта, сэрии кэмигэр 1200 кэриҥэ дьэбириэйи өлүүттэн быыһаабыт киһи.
- Ыам ыйын 28 — Ян Флеминг (1964 өлб.), Британия суруйааччыта, Джеймс Бонд туһунан айымньылары суруйбут киһи.
Күһүн
- Балаҕан ыйын 25 — Иван Шаманов (1982 өлб.) — сэрии иннинэ Саха сиригэр аэрофотосъемкаҕа үлэлээбит Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1944).
|