GV

GeezerVison

The World Wide Web, restored to 800 pixels of glory.

Home|About|Gaming cabinet|Archives|How it works|Starter sites

On this site

  • Hamba likulu
  • Vidumbizgano vya chikaya
  • Vakuchitika vasono
  • Umo vyasinthila vinthu
  • Hamba lililose
  • Wovwili
  • Vyakuchitika pa Chikaya
  • Vyakuti vinozgeke
  • Mafumbo
  • Mazgo ghakomi
  • Need for Fix
  • Need for Review
  • Home pages
  • Home templates

This view

  • Original page
  • New address

GeezerVison is showing tum.wikipedia.org — Wikipedia

Mwapokeleleka pa Wikipediya ya
ChiTumbuka
Pasono tina vyakulemba vyakukwana 19,721 mu ChiTumbuka.
Mindandanda:  1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D
E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Pangani nkhani yiphya

Mobile View | Desktop View

Malaŵi Zambia Tanzania Rumphi Lundazi Chasefu Chama Mzimba Mzalangwe Mzuzu Ekwendeni

  Nkhani ya mwahuno

Nkhondo ya Magetsi gha Direct na Alternating Current yikaŵa mphindano ya malonda na sayansi pakati pa Thomas Edison, Nikola Tesla na George Westinghouse mu vyaka vya m'ma 1880 na 1890. Edison wakakhozga magetsi gha DC, apo Tesla na Westinghouse ŵakakhozga magetsi gha AC. Chinthu chikuru mu mphindano chikaŵa umo magetsi ghangatumizgikira mtunda utali kwambura kutaya mphamvu zinandi. AC yikaŵa yakwenelera pa kutumiza magetsi kutali, ndipo yikawoneska nkhongono yake pa Chiwonesko cha Charu cha Chicago mu 1893 na ntchito ya magetsi ku Niagara Falls. Edison wakagwiliskiranga ntchito viyelezgero vya ŵanthu na nyama kuti walongore ngozi ya AC, kweni AC yikazgoka nthowa iyo yikagwiritsidwa ntchito chomene. Nkhondo iyi yikasintha umo charu chikaŵikira maukonde gha magetsi na umoyo wa mazuŵa ghano. AC yikathereska mphindano ndipo yikazgoka nthowa yakumanyikwa chomene mu charu chose lero.


  Kasi mukumanya?

Mlonga wa Amazon
Mlonga wa Amazon
  • ... kuti Venus ni pulaneti yakotcha chomene mu dongosolo la mapulaneti, ndipo kutentha kwake pa chanya chake kungasungunula chisulo cha lead?
  • ... kuti Triantha occidentalis ni mtundu wa chomera uwo ŵasayansi ŵakasanga kuti ukuryako tudoyo, nangauli chikupanga maluŵa agho ghakopa tudoyo kuti tiŵe na mungu?
  • ... kuti Nyanja ya Baikal ndiyo nyanja yakuzama chomene pa charu chose, ndipo yili na kuzama kwa mamita 1,642?
  • ... kuti Wallace's giant bee ni njuchi yikuru chomene yakumanyikwa pa charu chose, ndipo yikazengeka mu sayansi pamanyuma pakuti yikaŵa yambura kuwoneka kwa vyaka 38?
  • ... kuti Mlonga wa Amazon ukupeleka maji ghanandi mu nyanja kuluska mlonga uliwose unyake pa charu chose?
  • ... kuti Antarctica ni chipululu chikuru chomene pa charu chose, nangauli chili na madzi ghanandi mu mawoko gha madzi gha chipale?
  • ... kuti Mwezi uli kutali na Charu pafupifupi makilomita 384,400, ndipo mtunda uwu ukusintha chifukwa Mwezi ukuzungulira Charu mu nthowa ya ovali?
  • ... kuti Mongolia ndiyo charu chambura nyanja icho chili na ŵanthu ŵachoko chomene pa kilomita yimoza ya malo?
  • ... kuti Shoebill ni chiyuni icho chingayima pafupi mamita 1.5 kutalika, ndipo chikumanyikwa chomene chifukwa cha mulomo wake ukuru?
  • ... kuti Encephalartos woodii ni chimoza mwa vyomera vyakusoŵa chomene pa charu chose, ndipo chomera chimoza pera ndicho chikapezeka chikukura mwakawiro ku South Africa mu 1895?
  • ... kuti Parker Solar Probe yikaŵa chombo chakwamba cha mumlengalenga icho chikafika kufupi chomene na Dzuŵa, ndipo chikapangika kuti chifufuze mlengalenga wa Dzuŵa?
  • ... kuti Mars ni pulaneti yimoza pera iyo ŵanthu ŵatumapo rover kuti yendende pa chanya chake?


  Pa dazi ili

Chigaŵa cha Khoma la Berlin icho chikawoneka mu 1989
  • Mu 1918, Germany yikapharazga kuti yizamuŵa charu cha boma la ŵanthu m’malo mwa ufumu.
  • Mu 1938, usiku wa pa 9 kufika pa 10 November, ŵanthu ŵa chipani cha Nazi ŵakawukira Ŵayuda mu Germany na vigaŵa vinyake vya Europe. Chochitika ichi chikamanyikwa kuti Kristallnacht.
  • Mu 1989, malango gha kujumpha pakati pa East Berlin na West Berlin ghakajulurika, ndipo ŵanthu ŵakayamba kuwoloka. Ichi chikaŵa chimoza mwa vinthu vikuru ivyo vikapangiska kuti Berlin Wall yigwe.



  Mbili ya vyakuchitika

Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha Brazil

Pedro II of Brazil
  • 1500 - Pedro Álvares Cabral wa ku Portugal wakafika ku Brazil, ndipo charu ichi chikamba kuŵa chigaŵa cha ufumu wa Portugal.
  • 1532 - Ŵa Portugal ŵakakhazikiska malo ghakwamba gha kuŵikamo ŵanthu ku São Vicente.
  • 1808 - Banja la ufumu wa Portugal likasamira ku Brazil chifukwa cha kuwukira kwa Napoleon Bonaparte ku Europe.
  • 1822-09-07 - Brazil yikapharazga wanangwa wake kufuma ku Portugal, ndipo Pedro I wakazgoka themba lakwamba.
  • 1888-05-13 - Dango la Golide likamara ukapolo mu Brazil.
Mbendela ya Brazil
  • 1889-11-15 - Brazil yikazgoka repubulika pamanyuma pa kugumulika kwa ufumu wa Pedro II.
  • 1930 - Getúlio Vargas wakatora mazaza ndipo wakalongozga nyengo ya kusintha kwa ndyali mu Brazil.
  • 1964-03-31 - Gulu la ŵasilikari likagumura boma ndipo nyengo ya muwuso wa ŵasilikari yikamba.
  • 1985 - Boma la ŵasilikari likamara ndipo Brazil yikamba kuwelera ku demokrasia.
  • 1988-10-05 - Malango gha sono gha Brazil ghakazomerezgeka.
  • 2003-01-01 - Luiz Inácio Lula da Silva wakamba kuŵa pulezidenti wa Brazil.


  Mitundu ya ŵanthu yambula kuoneka ku ŵanthu

ŴaPalaw'an ni gulu la ŵanthu ŵakwambilira ŵa ku Philippines awo ŵakukhala chomene mu chigaŵa cha Palawan. ŴaPalaw'an ŵali na umoyo wakukolerana chomene na thengele, ndipo ŵakujipwelelera mwa kusaka, kusanga vyakurya, kukola somba, kusanga uchi na kugwiliskira ntchito vyakumera vya mu chilengiwa. Ŵali na umanyi wakuzama wa vinyama, makuni, milonga na malo ghawo, ndipo ŵakugwiliskira ntchito vinthu vya mu thengele pa vyakurya, nyumba na vinthu vinyake. Ŵanthu aŵa ŵakumanyikwa chifukwa cha luso lwawo lwa kusaka na mivi, mipondo na vinthu vinyake vya chikhalidwe. Mazuŵa ghano ŵakukumana na kusintha kwa malo na umoyo, kweni ŵakulutilira kusunga mitheto, chiyowoyero na maluso gha makolo ghawo. Palawan yikulutilira kuŵa malo ghakuzirwa chomene pa umoyo wawo. (Nkhani yose...)



  Malo ghakuzizwiska

Meteora ni malo ghakuzizwiska mu Greece agho ghali na mizati yikuru ya mwala na matchalitchi ghakale agho ghazengeka pachanya pa miyala. Para zuŵa likusweka, ungweru ukuŵika mitundu yakupambanapambana pa miyala na nyumba zakale, ndipo malo agha ghakuwoneka ghakuzizwiska chomene. Meteora yili pafupi na Kalabaka mu chigaŵa cha Thessaly, ndipo ghali na mapiri, mphanga na malo ghakupambanapambana gha chilengiwa. Ŵanthu ŵakamba kukhala na kusopa mu malo agha chifukwa cha kuŵa kutali na ŵanthu na kuŵa malo ghakuvikililika. Mazuŵa ghano Ŵalendo ŵakiza kuwona miyala na matchalitchi, ndipo Meteora yili pa mndandanda wa chiharo cha charu chifukwa cha kuzirwa kwake. (Nkhani yose...)



  Chithuzi cha mwahuno

Khoma Likuru la China



Khoma Likuru la China ni dongosolo la makhoma na malibwe ghakuvikilira ilo likujumpha mu vigaŵa vinandi vya China. Vigaŵa vyakwambilira vikazengeka mu nyengo za ufumu wakale, apo vigaŵa vinandi ivyo tikuwona lero vikakhazikiskika mu nyengo ya Ming dynasty. Khoma likukwera pa mapiri, zigwa na malo gha chipalamba, ndipo lili na watchtowers zinandi. Likazengeka kuti livikilire mphaka za kumpoto ku ŵankhondo ŵakufuma ku vigaŵa vinyake vya Asia. Makhoma gha malibwe, njerwa na dongo ghakagwiliskirika ntchito mu vigaŵa vyakupambanapambana. Mu 1987, Great Wall yikaŵa UNESCO World Heritage Site. Nangauli likumanyikwa nga khoma limoza, kweni ni maukonde gha makhoma ghakazengeka mu nyengo zakupambanapambana. Ŵalendo ŵanandi ŵakwiza ku Mutianyu na Badaling chifukwa cha nthowa zake na mawonekero. Para dzuŵa likuloŵa, khoma likulondezga mapiri nga njoka yitali. Ni chimoza mwa vimanyikwiro vikuru vya China.


Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: Machu Picchu — Mapiri gha Huangshan — Angkor Wat


  Wikipediya zinyake zamu Afilika

Chi-Chewa  •  Luganda  •  Gĩkũyũ  •  Hausa  •  Igbo  •  Karai-karai  •  KiKongo  •  Yerwa Kanuri  •  Lingala  •  Ikirundi  •  Ikinyarwanda  •  ChiShona  •  Sesotho  •  Sesotho sa leboa  •  Kiswahili  •  SiSwati  •  Xitsonga  •  Setswana  •  Tshivenda  •  isiXhosa  •  Yorùbá  •  isiZulu

Kufuma ku "https://tum.wikipedia.org/w/index.php?title=Jani_likulu&oldid=122911"
Mtundu:
  • Main Page templates
349 viyowoyelo
  • Аԥсшәа
  • Acèh
  • Адыгабзэ
  • Afrikaans
  • Alemannisch
  • Алтай тил
  • አማርኛ
  • Pangcah
  • Aragonés
  • Ænglisc
  • Obolo
  • अंगिका
  • العربية
  • ܐܪܡܝܐ
  • الدارجة
  • مصرى
  • অসমীয়া
  • Asturianu
  • Atikamekw
  • Авар
  • Kotava
  • अवधी
  • Aymar aru
  • Azərbaycanca
  • تۆرکجه
  • Башҡортса
  • Basa Bali
  • Boarisch
  • Žemaitėška
  • Batak Toba
  • Bikol Central
  • Bajau Sama
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Беларуская
  • Betawi
  • Български
  • भोजपुरी
  • Bislama
  • Banjar
  • ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
  • Bamanankan
  • বাংলা
  • བོད་ཡིག
  • Bòo pìkkà
  • বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
  • Brezhoneg
  • Bosanski
  • Batak Mandailing
  • Basa Ugi
  • Буряад
  • Català
  • Chavacano de Zamboanga
  • 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
  • Нохчийн
  • Cebuano
  • Chamoru
  • ᏣᎳᎩ
  • Tsetsêhestâhese
  • کوردی
  • Corsu
  • Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
  • Qırımtatarca
  • Čeština
  • Kaszëbsczi
  • Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
  • Чӑвашла
  • Cymraeg
  • Dansk
  • Dagbanli
  • Deutsch
  • Dagaare
  • Thuɔŋjäŋ
  • Zazaki
  • Dolnoserbski
  • Kadazandusun
  • डोटेली
  • ދިވެހިބަސް
  • ཇོང་ཁ
  • Eʋegbe
  • Ελληνικά
  • Emiliàn e rumagnòl
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • Estremeñu
  • فارسی
  • Mfantse
  • Fulfulde
  • Suomi
  • Võro
  • Na Vosa Vakaviti
  • Føroyskt
  • Fɔ̀ngbè
  • Français
  • Arpetan
  • Nordfriisk
  • Furlan
  • Frysk
  • Gaeilge
  • Gagauz
  • 贛語
  • Kriyòl gwiyannen
  • Gàidhlig
  • Galego
  • گیلکی
  • Avañe'ẽ
  • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
  • Bahasa Hulontalo
  • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
  • Ghanaian Pidgin
  • ગુજરાતી
  • Wayuunaiki
  • Farefare
  • Gungbe
  • Gaelg
  • Hausa
  • 客家語 / Hak-kâ-ngî
  • Hawaiʻi
  • עברית
  • हिन्दी
  • Fiji Hindi
  • Hrvatski
  • Hornjoserbsce
  • Kreyòl ayisyen
  • Magyar
  • Հայերեն
  • Արեւմտահայերէն
  • Interlingua
  • Jaku Iban
  • Bahasa Indonesia
  • Interlingue
  • Igbo
  • Igala
  • Iñupiatun
  • Ilokano
  • ГӀалгӀай
  • Ido
  • Íslenska
  • Medžuslovjansky
  • Italiano
  • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
  • 日本語
  • Patois
  • La .lojban.
  • Jawa
  • ქართული
  • Qaraqalpaqsha
  • Taqbaylit
  • Karai-karai
  • Jju
  • Адыгэбзэ
  • Kabɩyɛ
  • Tyap
  • Kongo
  • Kumoring
  • Gĩkũyũ
  • Қазақша
  • Kalaallisut
  • ភាសាខ្មែរ
  • ಕನ್ನಡ
  • Yerwa Kanuri
  • 한국어
  • Перем коми
  • Къарачай-малкъар
  • کٲشُر
  • Ripoarisch
  • Kurdî
  • Kʋsaal
  • Коми
  • Kernowek
  • Кыргызча
  • Latina
  • Ladino
  • Lëtzebuergesch
  • Лакку
  • Лезги
  • Lingua Franca Nova
  • Luganda
  • Limburgs
  • Ligure
  • Ladin
  • Lombard
  • Lingála
  • ລາວ
  • Lietuvių
  • Latgaļu
  • Latviešu
  • Madhurâ
  • मगही
  • मैथिली
  • Basa Banyumasan
  • Мокшень
  • Malagasy
  • Олык марий
  • Māori
  • Minangkabau
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Монгол
  • ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
  • ဘာသာမန်
  • Moore
  • मराठी
  • Кырык мары
  • Bahasa Melayu
  • Malti
  • Mirandés
  • မြန်မာဘာသာ
  • Эрзянь
  • مازِرونی
  • Nāhuatl
  • Napulitano
  • Nedersaksies
  • Plattdüütsch
  • नेपाली
  • नेपाल भाषा
  • Li Niha
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • Novial
  • ߒߞߏ
  • IsiNdebele seSewula
  • Nouormand
  • Sesotho sa Leboa
  • Nupe
  • Diné bizaad
  • Chi-Chewa
  • Occitan
  • Livvinkarjala
  • Oromoo
  • ଓଡ଼ିଆ
  • Ирон
  • ਪੰਜਾਬੀ
  • Pangasinan
  • Kapampangan
  • Papiamentu
  • Picard
  • Naijá
  • Deitsch
  • Pälzisch
  • पालि
  • Polski
  • Piemontèis
  • پنجابی
  • Ποντιακά
  • Nawat
  • پښتو
  • Português
  • Pinayuanan
  • Runa Simi
  • ရခိုင်
  • Rumantsch
  • Romani čhib
  • Ikirundi
  • Română
  • Armãneashti
  • Tarandíne
  • Руски
  • Русский
  • Русиньскый
  • Ikinyarwanda
  • संस्कृतम्
  • Саха тыла
  • ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
  • Sardu
  • Sicilianu
  • Scots
  • سنڌي
  • Davvisámegiella
  • Sängö
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Taclḥit
  • တႆး
  • සිංහල
  • Simple English
  • Slovenčina
  • سرائیکی
  • Slovenščina
  • Gagana Samoa
  • Anarâškielâ
  • ChiShona
  • Soomaaliga
  • Shqip
  • Српски / srpski
  • Sranantongo
  • SiSwati
  • Sesotho
  • Seeltersk
  • Sunda
  • Svenska
  • Kiswahili
  • ꠍꠤꠟꠐꠤ
  • Ślůnski
  • Sakizaya
  • தமிழ்
  • Tayal
  • ತುಳು
  • ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ
  • తెలుగు
  • Tetun
  • Тоҷикӣ
  • ไทย
  • ትግርኛ
  • ትግሬ
  • Türkmençe
  • Tagalog
  • Tolışi
  • Setswana
  • Lea faka-Tonga
  • Toki pona
  • Tok Pisin
  • Türkçe
  • Seediq
  • Xitsonga
  • Татарча / tatarça
  • Twi
  • Reo tahiti
  • Тыва дыл
  • Удмурт
  • ئۇيغۇرچە / Uyghurche
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tshivenda
  • Vèneto
  • Vepsän kel’
  • Tiếng Việt
  • West-Vlams
  • Volapük
  • Walon
  • Winaray
  • Wolof
  • 吴语
  • Хальмг
  • IsiXhosa
  • მარგალური
  • ייִדיש
  • Yorùbá
  • Vahcuengh
  • Zeêuws
  • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
  • 文言
  • 閩南語 / Bân-lâm-gí
  • 粵語
  • 中文
  • IsiZulu
lembaniso ma linki
You are visitor 01402503 — GeezerVison does not store the pages you look up.
Best viewed with Netscape Navigator 4.7 or Internet Explorer 6 at 800×600. No cookies required.